Hiyap Vinç ile Jeneratör Taşıma

Jeneratör, taşınması en sık gereken ama en az “makine” gibi düşünülen ekipmanlardan biridir. Bir şantiyeye enerji sağlamak için gelir, bir etkinlik bitince geri gider, bir fabrikada yedek güç ünitesi olarak yeni yerine alınır ya da servise gönderilir. Her seferinde soru aynıdır: bu ağır, içinde yakıt ve akü bulunan, çoğu zaman hassas bir kontrol paneli taşıyan kutuyu nasıl güvenle taşırız?

Hiyap vinç bu işin yaygın çözümüdür; jeneratörü kaldırır, kasaya alır ve yeni noktasına bırakır. Aşağıda jeneratöre özgü hazırlıkları ve dikkat noktalarını sıraladık. Genel makine taşıma sürecini ise hiyap vinç ile makine taşıma yazısında anlattık.

Jeneratörü tanıyın: hangi tipte?

Kabinli (sessiz) jeneratörler: Motor ve alternatör ses yalıtımlı bir kabinin içindedir. Kabinin üst kısmında çoğunlukla bir kaldırma halkası ya da kaldırma noktaları bulunur. Kabin paneli kaldırma için tasarlanmamıştır.

Açık şaseli jeneratörler: Motor ve alternatör doğrudan bir çelik şase üzerindedir. Kaldırma genellikle şase üzerindeki kulaklardan veya belirlenmiş noktalardan yapılır.

Römork üzerindeki jeneratörler: Tekerlekli bir römork üzerinde olanlar çekici araçla taşınabilir; ancak römorksuz bir noktaya yerleştirilecekse veya römork sahaya giremiyorsa vinç gerekebilir.

Hangi tipte olursa olsun ilk iş, jeneratörün etiketinden veya belgelerinden ağırlık ve kaldırma noktası bilgisini almaktır.

Taşıma öncesi hazırlık

Enerji ve bağlantılar

• Jeneratör durdurulmuş ve soğumuş olmalıdır. Sıcak egzoz ve motor parçaları yanık riski taşır.
• Güç kabloları, transfer panosu bağlantıları ve topraklama yetkili kişi tarafından sökülmelidir.
• Uzaktan izleme veya otomatik devreye girme sistemi varsa devre dışı bırakılmalıdır.

Yakıt

• Yakıt seviyesi üretici veya servis talimatına göre düşürülmelidir.
• Depo kapağı sıkıca kapatılmalı, havalandırma ve dolum ağızlarından sızıntı olmadığı kontrol edilmelidir.
• Harici yakıt tankı varsa bağlantısı sökülmeli ve ayrı taşınmalıdır.

Yakıt hem ağırlığı değiştirir hem de kaldırma sırasında çalkalanarak dengeyi etkileyebilir. Ağırlık bilgisi verirken yakıt durumunu da belirtin.

Akü ve sıvılar

• Akü bağlantısı sökülmeli veya kutup başları yalıtılmalıdır.
• Soğutma sıvısı ve motor yağı kapakları kontrol edilmelidir.

Çıkıntılar ve kapaklar

• Kabin kapıları kapatılıp kilitlenmelidir.
• Egzoz uzatması, yağmur şapkası gibi çıkıntılı parçalar sökülebiliyorsa sökülmelidir.
• Kontrol paneli ekranı kapağı kapalı olmalıdır.

Kaldırma ve taşıma

Kabinli jeneratörlerde üst kaldırma halkası kullanılıyorsa, yük tek noktadan kalkar ve dengesi büyük ölçüde üretici tasarımına bağlıdır. Şase kulaklarından kaldırmada ise dört noktalı askı kullanılır; askı elemanlarının kabine sürtmemesi için gerekirse ayırıcı kiriş kullanılır.

Kaldırmadan önce kısa bir deneme kaldırması yapılır. Jeneratör bir tarafa eğiliyorsa indirilir ve askı düzeni kontrol edilir. Motor tarafı genellikle alternatör tarafından ağırdır; bu fark askı uzunluklarında dikkate alınabilir.

Kasaya yerleştirmede jeneratör kaydırmaz altlık üzerine konur ve çapraz spanzetlerle sabitlenir. Spanzetler kabin panellerini ezmeyecek şekilde, şase veya belirlenmiş bağlama noktalarından geçirilir.

Hiyap mı, başka bir yöntem mi?

Her jeneratör taşıması hiyap işi değildir. Küçük ve taşınabilir jeneratörler, tekerlekli arabası varsa elle veya bir kamyonet rampasıyla taşınabilir. Römorklu jeneratörler, gidecekleri nokta römorkun girebileceği bir yerse çekici araçla götürülür. Hiyap vinç, jeneratörün yerden kaldırılması, bir duvarın veya bordürün üzerinden aşırılması ya da römorksuz bir kaideye oturtulması gerektiğinde öne çıkar.

Jeneratör çok büyükse, bir binanın çatısına, yüksek bir terasa ya da bir bodrum ışıklığından aşağı indirilecekse, hiyapın erişimi ve kapasitesi yetmeyebilir. Bu durumlarda mobil vinç veya katlanır bomlu vinç değerlendirilir. Hangi makinenin gerektiği; ağırlık, mesafe ve yükseklik bilgisi paylaşıldığında teklif aşamasında belirlenir.

Yerleşim alanı: jeneratör nereye konmalı?

Jeneratörün taşınacağı yer, taşımadan önce hazır olmalıdır. Yerleşim kararı sadece vincin erişimine göre değil, jeneratörün çalışma koşullarına göre verilir:

• Zemin: Düz, sağlam ve jeneratör ağırlığını taşıyabilecek bir kaide. Kalıcı kurulumlarda genellikle beton kaide tercih edilir.
• Havalandırma: Jeneratör çalışırken hava alır ve sıcak hava atar; önü ve arkası kapatılmamalıdır.
• Egzoz yönü: Egzoz, pencerelere, havalandırma menfezlerine ve insanların bulunduğu alanlara yönelmemelidir.
• Yakıt ikmali: Yakıt tankerinin veya bidonla ikmalin yapılabileceği bir erişim olmalıdır.
• Bakım boşluğu: Kabin kapılarının açılabilmesi ve servis personelinin çalışabilmesi için çevrede boş alan bırakılmalıdır.
• Kablo güzergâhı: Güç kablolarının panoya nasıl ulaşacağı önceden belirlenmelidir.

Kalıcı kurulumlarda bu kararlar genellikle bir elektrik projesiyle birlikte verilir. Vinç işi, bu kararlar netleştikten sonra planlanmalıdır.

Şantiye ve etkinlik alanları için pratik notlar

Şantiyelerde jeneratör çoğu zaman iş ilerledikçe yer değiştirir. Her yer değiştirmede aynı hazırlık adımları tekrarlanır; bu yüzden şantiye içinde jeneratörün konacağı birkaç sağlam nokta baştan belirlenebilir.

Etkinlik alanlarında ise zaman darlığı öne çıkar. Sahne kurulumu, ses ve ışık ekibi ile jeneratör teslimatı aynı saat dilimine sıkışabilir. Aracın alana giriş saati, jeneratörün konumu ve kablo güzergâhı organizasyonla önceden konuşulmalı; etkinlik sonrası geri alma da aynı şekilde planlanmalıdır.

Örnek senaryo: fabrikada yedek jeneratörün yer değiştirmesi

Bir fabrika, tesis genişletmesi nedeniyle yedek jeneratörünü bahçenin başka bir köşesine almak istiyor. Önce yeni konumda beton kaide dökülür ve kürünü alır. Elektrik ekibi yeni kablo güzergâhını hazırlar. Taşıma günü jeneratör durdurulur, bağlantılar sökülür, yakıt seviyesi servis talimatına göre ayarlanır. Hiyap, jeneratörün yanına konumlanır; yeni kaide vincin erişimi içindeyse jeneratör doğrudan oraya taşınır, değilse kasaya alınıp yeni noktaya götürülür. Yerleştirmenin ardından bağlantıları servis yapar ve test çalıştırması gerçekleştirilir.

Sık yapılan hatalar

1. Kabin panelinden veya kapı çerçevesinden bağlamak
2. Yakıt durumunu belirtmeden ağırlık bildirmek
3. Egzoz yönünü düşünmeden yerleştirmek
4. Kaide hazır olmadan taşıma günü belirlemek
5. Elektrik bağlantılarını vinç operatörünün yapmasını beklemek
6. Sıcak jeneratöre hemen bağlama yapmak

Paylaşılacak bilgiler

• Jeneratörün tipi, modeli ve etiket ağırlığı
• Yakıt durumu
• Kaldırma noktalarının fotoğrafı
• Alınacak ve bırakılacak nokta, aralarındaki mesafe
• Yerleşim alanının zemin durumu ve araca uzaklığı

Jeneratör ve trafo taşıma kapsamı jeneratör ve trafo taşıma için vinç sayfasında yer alıyor. Trafo, pano ve benzeri elektrik ekipmanları için trafo ve elektrik ekipmanı taşıma yazısına da bakabilirsiniz. Araç ve kiralama bilgileri için hiyap vinç kiralama sayfasını inceleyebilir, jeneratör bilgilerini Dumanoğlu Vinç Kiralama ekibine ileterek taşıma gününü müsaitlik durumuna göre planlayabilirsiniz.