Şantiyelerde Vinç Kullanımı

Bir şantiye, kazıdan anahtar teslimine kadar sürekli değişen bir çalışma alanıdır. Bugün temel için demir indiren kamyonun durduğu yerde, üç ay sonra cephe kaplaması için bir platform çalışır. Bu değişim, vinç ve platform ihtiyacının da aşama aşama farklılaşması demektir. Bu yazıda şantiye sürecini aşamalara ayırarak her aşamada hangi makinenin neden öne çıktığını ve şantiye ortamında dikkat edilmesi gerekenleri ele alıyoruz.

Aşama aşama vinç ihtiyacı

Şantiye kurulumu

İnşaat başlamadan önce şantiye ofisleri, soyunma ve yemekhane konteynerleri, depolama konteynerleri, jeneratörler, su tankları ve güvenlik kulübeleri sahaya yerleştirilir. Bu birimlerin kamyondan indirilip konumlandırılması için hiyap vinç kiralama pratik bir çözümdür: aynı araç hem taşır hem yerleştirir.

Kazı ve temel

Bu aşamada ağır iş makineleri ön plandadır. Vinç ihtiyacı genellikle donatı demirinin, kalıp malzemesinin ve drenaj elemanlarının indirilmesiyle sınırlıdır. Kazı kenarlarına yakın vinç kurulumu ciddi risk taşır; kurulum noktasının kazı kenarından yeterince uzakta ve sağlam zeminde olması gerekir. Güvenli mesafe zemine ve kazı derinliğine göre değişir; şüphe varsa uzman görüşü alınır.

Kaba inşaat

Büyük projelerde bu aşamanın ana kaldırma aracı genellikle kule vinçtir. Kule vinç kurulmayan küçük ve orta ölçekli projelerde ise kalıp, iskele, donatı ve malzeme taşıma işleri hiyap veya katlanır bomlu vinçlerle yürütülebilir. Kule vinç olan şantiyelerde bile kule vincin kapsama alanı dışındaki noktalar veya yoğun saatlerde ek kaldırma ihtiyacı doğabilir.

Çatı

Çatı konstrüksiyonu, kaplama malzemeleri, oluklar ve çatı üstü ekipmanlar çatıya çıkarılır. Katlanır bomlu vinç engel üzerinden hassas yerleştirme yapabilir; hiyap vinç, malzemenin kamyondan doğrudan çatıya aktarılmasını sağlayabilir.

Cephe ve dış işler

Mantolama, cephe kaplaması, doğrama ve cam montajı, dış cephe boyası gibi işler. Sepetli vinç, manlift ve platformlar bu aşamada devreye girer. Uzun süreli, tüm cepheyi kapsayan işlerde iskele; nokta işlerde ve iskelenin ulaşamadığı yerlerde platform tercih edilebilir.

İnce işler ve iç mekân

Yüksek tavanlı lobi, otopark, ticari alan ve endüstriyel yapılarda tavan işleri için makaslı platform, akülü manlift veya örümcek platform kullanılır. Mekanik ve elektrik tesisatı, havalandırma kanalı, aydınlatma ve asma tavan bu aşamanın tipik işleridir.

Peyzaj ve teslim

Büyük saksılar, ağaçlar, peyzaj elemanları, dış aydınlatma direkleri, tabela ve totem montajı. Hiyap vinç ve sepetli vinç bu son aşamada sık kullanılır.

Kule vinç ile kiralık vinç arasındaki denge

Bu tablo genel eğilimleri gösterir; her projenin kendi koşullarına göre karar verilir.

Şantiye ortamına özgü riskler

Değişken zemin

Dolgu alanlar, kazı kenarları, geçici yollar ve yağmurla yumuşayan toprak, vinç kurulumunu zorlaştırır. Her kurulumda ayak noktaları yeniden değerlendirilmeli, yük dağıtıcı altlıklar kullanılmalıdır.

Kalabalık ve hareketli çalışma alanı

Aynı anda farklı taşeron ekipleri çalışır. Vincin hareket alanında insan bulunmaması için alan ayrılmalı, çalışma programı ekiplerle paylaşılmalıdır.

Kule vinç ile çakışma

Kule vinç ile mobil vinçlerin hareket alanları çakışabilir. Aynı alanda iki kaldırma aracı çalışacaksa koordinasyon, iletişim ve öncelik kuralları önceden belirlenir.

Havai hatlar

Şantiye sınırındaki elektrik hatları veya şantiyeye çekilen geçici enerji hatları dikkat gerektirir. Güvenlik mesafeleri yetkili kurumdan öğrenilmelidir.

Evrak ve yetkinlik

Şantiyeye giren her makine ve operatör için belge kontrolü yapılır. Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği, yapı işlerinde güvenlik ve sağlık planı ile koordinasyon yükümlülüklerini düzenler. İş ekipmanlarının kontrolü ise İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği kapsamındadır.

Planlama önerileri

1. Aşama bazlı ihtiyaç listesi: Proje takvimine göre hangi aşamada hangi makinenin gerekeceğini baştan listeleyin.
2. Kurulum noktalarını belirleyin: Şantiye yerleşim planında vinç kurulum noktaları ve malzeme indirme alanları gösterilsin.
3. Erişim yolu: Kamyonların şantiyeye girişi, dönüşü ve çıkışı için güzergâh düzenlensin.
4. Toplu planlama: Aynı gün yapılabilecek birden fazla kaldırma işini birleştirin; vincin sahada boş beklemesini önleyin.
5. Hava tamponu: Rüzgar ve yağmur nedeniyle ertelemeye karşı takvimde esneklik bırakın.
6. Kaldırma planı: Karmaşık veya ağır kaldırmalar için yazılı plan hazırlayın.

Küçük şantiyelerin özel durumu

İstanbul’daki konut projelerinin önemli bir kısmı, parsel sınırına kadar inşa edilen, komşu binalarla bitişik küçük şantiyelerdir. Bu şantiyelerde kule vinç kurulacak alan yoktur veya ekonomik değildir; malzeme sokaktan alınır, sokak dar ve çoğu zaman eğimlidir. Böyle bir sahada hiyap veya katlanır bomlu vinç, malzemeyi doğrudan kat döşemesine ya da çatıya bırakarak saha içi taşımayı azaltabilir. Ancak her kaldırma için kamyonun sokakta konumlanması gerekeceğinden, trafik ve yaya önlemleri ile gerekiyorsa belediye süreçleri planın ayrılmaz parçasıdır. Komşu binaların pencereleri, balkonları ve çatıları da bomun hareket alanında engel oluşturabilir.

Sık yapılan hatalar

• Vinç geldiğinde malzemenin henüz sahada olmaması veya indirme noktasının hazırlanmamış olması
• Kurulum alanının malzeme yığınıyla dolu olması
• Kazı kenarına yakın kurulum
• Taşeronlar arasında vinç kullanım sırasının belirsiz kalması
• Evrakların şantiye girişinde fark edilmesi

Şantiye malzeme sevkiyatı

Şantiyedeki vinç işlerinin büyük kısmı malzeme kabulüyle ilgilidir. Bu konuyu, teslimat günü planlaması ve kasadan indirme adımlarıyla birlikte şantiyeye malzeme sevkiyatında hiyap vinç yazısında ayrıntılı ele aldık. Yıkım ve yeniden yapım süreçlerindeki özel durumlar için kentsel dönüşüm projelerinde vinç ihtiyacı yazısına bakabilirsiniz.

Şantiyelere yönelik hizmet kapsamını şantiyeler için vinç hizmeti sayfasında bulabilirsiniz. İstanbul’daki projeniz için Dumanoğlu Vinç Kiralama ile iletişime geçip proje aşamasını ve kaldırılacak yükleri paylaşırsanız, uygun makine ve planlama teklif aşamasında netleşir.