Çatı Tipi Klima (Rooftop) Taşıma

Market, alışveriş merkezi, depo, spor salonu ve fabrika gibi geniş tek hacimli yapıların çatısında gördüğünüz kutu biçimli büyük cihazlar, çatı tipi yani rooftop klima üniteleridir. Isıtma, soğutma ve havalandırmayı tek gövdede toplayan bu cihazlar doğrudan çatıdaki bir kaide üzerine oturur ve kanal bağlantısı alttan yapılır. Yeni bir cihazın yerleştirilmesi veya eskisinin değiştirilmesi, konut klimasındaki gibi bir montaj değil, planlı bir kaldırma operasyonudur.

Bu yazı rooftop taşıma işini, bir tesis yöneticisinin veya mekanik tesisat firmasının bakış açısından adım adım ele alıyor.

Rooftop işinin üç tarafı

Bir rooftop değişiminde genellikle üç ayrı taraf yer alır:

• Mekanik tesisat firması: Eski cihazın devreden çıkarılması, gaz geri kazanımı, yeni cihazın bağlantısı ve devreye alınması.
• Tesis yönetimi: Çatı erişimi, çalışma saatleri, otopark ve giriş alanlarının düzenlenmesi, iş izni.
• Vinç tarafı: Cihazın yerden çatıya veya çatıdan yere kaldırılması, gerekiyorsa taşınması.

Bu üç tarafın işi zaman olarak birbirine bağlıdır. Vinç sahaya geldiğinde eski cihaz bağlantılarından ayrılmış, yeni cihaz sahaya ulaşmış ve kaide hazır olmalıdır.

Adım 1: Cihaz bilgilerini toplayın

Kaldırma planlaması cihaz bilgisiyle başlar:

• Üreticinin belirttiği ağırlık (ambalajlı ve ambalajsız)
• Dış ölçüler
• Kaldırma noktaları ve üreticinin önerdiği bağlama şekli
• Kaldırma sırasında kullanılması önerilen askı kirişi veya ayırıcı çubuk bilgisi

Rooftop cihazlarının gövdesi, yanlardan sıkıştırıldığında ezilebilecek paneller içerir. Bu yüzden üreticiler genellikle sapanların gövdeye baskı yapmaması için bir askı kirişi veya ayırıcı çubuk kullanılmasını önerir. Bu ekipmanın kimin tarafından sağlanacağı önceden netleştirilmelidir.

Eski cihaz sökülecekse onun ağırlığı da ayrıca öğrenilmelidir; yıllar içinde eklenen parçalar veya içeride kalan malzemeler ağırlığı değiştirmiş olabilir.

Adım 2: Kaldırma geometrisini belirleyin

Kaldırma işinin yapılabilirliği üç ölçüye bağlıdır:

1. Çatının yüksekliği ve çatı kenarındaki parapet veya engeller
2. Aracın bina çevresinde duracağı nokta
3. Bu nokta ile kaidenin arasındaki yatay mesafe

Yük, bomun ucundan uzaklaştıkça kaldırma kapasitesi düşer. Bu nedenle kaide çatının ortasındaysa, aynı cihazı kaldırmak çatı kenarındaki bir kaideye göre çok daha zorlu olabilir. Hiyap vinç kiralama seçeneklerinde erişim ve kapasite modele göre değişir; uygunluk yük tablosuyla birlikte değerlendirilir.

Mesafe ve yük hiyabın kapasitesini aşıyorsa daha yüksek kapasiteli bir kaldırma çözümü gerekir. Hiyap ile daha büyük vinç tipleri arasındaki farkı hiyap vinç mi mobil vinç mi yazısında ele aldık.

Adım 3: Çatıyı ve kaideyi hazırlayın

• Kaide (curb): Yeni cihaz eski kaideye uyuyorsa doğrudan oturtulabilir. Uymuyorsa adaptör kaide imal edilir ve kaldırma gününden önce yerleştirilir.
• Kanal bağlantıları: Alttan gelen besleme ve dönüş kanallarının ağızları hazırlanır.
• Çatı yüzeyi: Cihazın çatı üzerinde sürüklenmesi gerekmeyecek şekilde doğrudan kaideye indirilmesi planlanır. Sürükleme, membran veya panel çatıya zarar verebilir.
• Çatıdaki ekip: Cihazı kaideye yönlendirecek ekip için güvenli bir çalışma alanı ve kenar koruması sağlanır.

Adım 4: Eski cihazı devreden çıkarın

Mekanik tesisat firması kaldırma gününden önce:

• Elektrik bağlantısını keser ve ayırır,
• Soğutucu akışkanı mevzuata uygun şekilde geri kazanır,
• Kanal bağlantılarını çözer,
• Cihazı kaideye sabitleyen bağlantıları söker.

Kaldırma günü sabahı bu işlerin tamamlanmış olması, vincin sahada beklemesini önler.

Adım 5: Kaldırma günü

Tipik bir değişim günü şu sırayla ilerler:

1. Araç konumlanır, çalışma alanı otopark veya yol tarafında şeritle çevrilir.
2. Eski cihaz askı kirişiyle bağlanır, çatıdan kaldırılır ve yere ya da kasaya indirilir.
3. Kaide temizlenir, conta yüzeyi kontrol edilir.
4. Yeni cihaz ambalajından gerektiği kadar çıkarılır, kaldırma noktalarından bağlanır.
5. Cihaz yavaşça kaldırılır, kılavuz halatla yönlendirilir ve kaideye indirilir.
6. Çatıdaki ekip cihazı kaideye hizalar; cihaz tam oturmadan çatı ekibi yük altına girmez.
7. Bağlantı sökülür, vinç işini tamamlar.

Sonrasında bağlantılar, devreye alma ve testler mekanik firma tarafından yapılır.

Cihaz sahaya nasıl gelir?

Yeni cihaz genellikle tedarikçinin deposundan bir kamyonla gelir. İki yol vardır: Ya kamyon sahaya gelir ve hiyap cihazı doğrudan kamyondan alıp çatıya kaldırır, ya da hiyap cihazı depodan kendi kasasına yükleyip sahaya getirir. İkinci yöntemde ayrı bir kamyonun sahada beklemesi gerekmez ve eski cihaz da aynı araçla götürülebilir. Hangi yöntemin uygun olduğu cihazın ölçüsüne, kasaya sığıp sığmamasına ve depo ile saha arasındaki mesafeye göre belirlenir.

Zamanlama

Rooftop değişimi bir işletmenin iklimlendirmesini geçici olarak durdurur. Zaman seçimi yapılırken:

• Mevsim: Aşırı sıcak veya soğuk dönemlerden kaçınmak konfor kesintisini azaltır.
• Saat: Market ve AVM gibi yapılarda kapanış sonrası veya açılış öncesi saatler, otopark ve giriş alanlarındaki trafiği azaltır.
• Hava: Rüzgâr, büyük gövdeli cihazlarda ciddi bir risk oluşturur; rüzgârlı günlerde kaldırma ertelenir.

Örnek senaryo: market çatısında iki cihazın değişimi

Hayali bir market, çatısındaki iki eski rooftop cihazını yenileriyle değiştirecek. Cihazlar çatının otopark tarafındaki kenarına yakın. Yeni cihazlar eski kaidelere uymuyor.

Planlama şöyle yapılır. Bir hafta önce adaptör kaideler imal edilir ve eski cihazlar sökülmeden kaide ölçüleri teyit edilir. Kaldırma gününden önceki akşam mekanik firma eski cihazların gazını geri kazanır, elektrik ve kanal bağlantılarını ayırır. Kaldırma günü market kapalıyken sabah erken saatlerde otoparkın ilgili bölümü kapatılır. Hiyap önce eski cihazları indirir, çatı ekibi adaptör kaideleri yerleştirir, ardından yeni cihazlar kaldırılıp yerlerine oturtulur. Eski cihazlar hiyabın kasasına alınarak sahadan götürülür. Market açılmadan önce otopark yeniden kullanıma açılır.

Sık yapılan hatalar

• Cihazı üretici talimatı dışındaki noktalardan bağlamak.
• Askı kirişi olmadan kaldırıp gövde panellerini ezmek.
• Kaide uyumunu kaldırma günü fark etmek.
• Gaz geri kazanımını son ana bırakmak.
• Kaidenin çatı ortasında olduğunu hesaba katmadan araç seçmek.

Kontrol listesi

• Yeni ve eski cihazın ağırlık, ölçü ve kaldırma noktaları belli mi?
• Askı kirişi veya ayırıcı çubuk sağlandı mı?
• Aracın konumu ve kaideye olan yatay mesafe belirlendi mi?
• Kaide ve kanal bağlantıları hazır mı?
• Eski cihaz devreden çıkarıldı mı?
• Çalışma saati ve çevre güvenliği planlandı mı?

Konut tipi klimalarda dış ünite montajı için klima dış ünite montajında vinç yazısına göz atabilirsiniz. İklimlendirme ekipmanlarına yönelik hizmet kapsamı klima montajı vinç kiralama sayfasında yer alıyor. Rooftop değişimi planlıyorsanız Dumanoğlu Vinç Kiralama ile iletişime geçip cihaz bilgilerini ve çatı yerleşim planını paylaşabilirsiniz; uygun araç ve çalışma saati müsaitlik durumuna göre netleşir.